طبق قوانین سازمان ملی استاندارد و مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان، صدور گواهی استاندارد ادواری بدون ارائه قرارداد معتبر با یک شرکت دارای پروانه طراحی و مونتاژ، امکانپذیر نیست. بازرسان استاندارد برای اطمینان از ایمنی و عملکرد صحیح قطعاتی مانند پاراشوت و سیستمهای کنترلی، الزام قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور را به عنوان پیششرط بازرسی قرار دادهاند. در واقع، سامانه مدیریت بازرسی آسانسور اجازه ثبت درخواست بدون نام شرکت سرویسکار مجاز (مانند آسانسور لاین) را نمیدهد.
"این مطلب، بخش تکمیلی مبحث قوانین ایمنی است؛ پیشنهاد میکنیم برای درک کامل الزامات فنی و قانونی از صفر تا صد، ابتدا مقاله جامع استاندارد نصب آسانسور را مطالعه کنید."
چرا بازرسی ادواری به قرارداد سرویس گره خورده است؟ (الزامات قانونی)
بسیاری از مدیران ساختمان تصور میکنند که بازرسی استاندارد یک پروسه مستقل است و میتوانند با کمک یک تعمیرکار محلی (شخصی) تاییدیه بگیرند. این تصور کاملاً اشتباه و خطرناک است. قانونگذار با درک پیچیدگی فنی سیستمهای بالابر، وجود یک متولی حقوقی و فنی را اجباری کرده است.
استاندارد ملی ۱-۶۳۰۳ (مقررات ایمنی ساختار و نصب آسانسورهای برقی) صراحتاً بیان میکند که نگهداری آسانسور باید توسط افراد ذیصلاح و تحت نظارت یک شرکت حقوقی معتبر انجام شود. همچنین، مبحث ۱۵ مقررات ملی ساختمان که قانون لازمالاجرای کشور است، مسئولیت هرگونه حادثه ناشی از فقدان قرارداد سرویس و نگهداری را مستقیماً بر عهده مدیر ساختمان (بهرهبردار) میداند.
زمانی که شما درخواست بازرسی ادواری را ثبت میکنید، قانونگذار میخواهد بداند: "چه کسی مسئولیت فنی این دستگاه را در ۳۶۵ روز آینده بر عهده دارد؟" پاسخ این سوال فقط یک برگه قرارداد معتبر است.
اینجا نقطهای است که بسیاری از پروندههای استاندارد به بنبست میخورند. طبق قانون، قرارداد سرویس شما تنها زمانی معتبر است که طرف دوم قرارداد، یک شرکت حقوقی دارای پروانه طراحی و مونتاژ از وزارت صنعت، معدن و تجارت باشد.
بازرس استاندارد تنها برای یک بازه زمانی کوتاه (حدود ۱ تا ۲ ساعت) عملکرد آسانسور را بررسی میکند. اما ایمنی آسانسور یک وضعیت "لحظهای" نیست؛ بلکه یک فرآیند "مداوم" است.
الزام قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور به این دلیل است که بازرس اطمینان حاصل کند یک تیم متخصص به صورت ماهانه مواردی مثل:
را انجام میدهد. بدون این تضمین (قرارداد)، بازرس مجاز به تایید ایمنی دستگاه نیست، زیرا هیچ تضمینی وجود ندارد که آسانسور فردا هم ایمن باقی بماند.
در سامانه مدیریت بازرسی آسانسور، فیلدی وجود دارد که باید شناسه ملی شرکت سرویسکار در آن وارد شود. اگر شما با یک تعمیرکار سیار کار میکنید، عملاً این فیلد خالی میماند و سیستم اجازه رفتن به مرحله بعد و تعیین بازرس را به شما نمیدهد. پس قرارداد فقط یک کاغذ نیست؛ کلید باز شدن قفل سامانه استاندارد است.
به طور خلاصه، دریافت استاندارد بدون قرارداد سرویس نه تنها غیرقانونی است، بلکه از نظر فنی در سامانه استاندارد امکانپذیر نیست. قانونگذار برای تضمین ایمنی مسافران، مدیران ساختمان را ملزم به عقد قرارداد با شرکتهای دارای پروانه (نه تعمیرکاران شخصی) کرده است تا مسئولیت فنی نگهداری از قطعات در طول سال مشخص باشد.

در بازار آشفته تأسیسات، متأسفانه پدیدهای به نام «مُهر فروشی» یا قراردادهای صوری رواج دارد. برخی افراد سودجو پیشنهاد میدهند: "مبلغ ناچیزی بدهید، ما قرارداد را برای استاندارد مهر میکنیم،اما سرویس ماهانه نمیآییم." این پیشنهاد شاید در نگاه اول اقتصادی و وسوسهکننده به نظر برسد، اما در واقع امضای سند محکومیت قطعی و خسارتهای سنگین مدیر ساختمان است. بیایید ببینیم چرا این برگههای ارزان، گرانترین کاغذهای دنیا هستند.
طبق قانون مجازات اسلامی و رویه قضایی، اگر حادثهای در آسانسور رخ دهد (حتی یک گیر کردن ساده که منجر به شوک عصبی مسافر شود) و کارشناس دادگستری تشخیص دهد که حادثه ناشی از عدم نگهداری صحیح بوده است، مدیر ساختمان به عنوان «مسبب حادثه» شناخته میشود.
اگر شما قرارداد صوری داشته باشید، یعنی پولی دادهاید اما خدماتی نگرفتهاید. در دادگاه، شرکت صوری به راحتی ادعا میکند که "ما طبق قرارداد مسئولیت داشتیم اما مدیر ساختمان درخواست سرویس نداده است" یا اصلا آن شرکت صوری وجود خارجی و دفتر فیزیکی ندارد که پاسخگو باشد. در این شرایط، تمام بار مسئولیت حقوقی و کیفری (زندان و دیه) مستقیماً بر دوش مدیر ساختمان میافتد.
بسیاری از مدیران دلخوش به «بیمه مسئولیت آسانسور» هستند. اما یک نکته ریز در تمام بیمهنامهها وجود دارد که اغلب نادیده گرفته میشود:«پرداخت خسارت منوط به داشتن گواهی استاندارد معتبر و قرارداد سرویس و نگهداری با شرکت مجاز است.»
زمانی که حادثه رخ میدهد، نماینده بیمه اولین چیزی که میخواهد، گزارشهای سرویس ماهانه (Checklist) ممهور به مهر شرکت است. در قراردادهای صوری، چنین گزارشهایی وجود ندارد (یا جعلی است که به راحتی توسط کارشناس بیمه لو میرود). در نتیجه، شرکت بیمه از پرداخت خسارت شانه خالی میکند و مدیر ساختمان میماند و هزینههای میلیاردی دیه.
ما در «آسانسور لاین» (زیرمجموعه الماس ویستا جاوید)، بارها با ساختمانهایی روبرو شدهایم که قربانی شرکتهای کاغذی شدهاند. تفاوت ما در چیست؟
قراردادهای صوری شاید هزینه اولیه را کاهش دهند، اما پوشش حقوقی و بیمهای را از بین میبرند. در صورت بروز حادثه، بیمه خسارتی نمیدهد و مدیر ساختمان مسئول مستقیم شناخته میشود. الزام قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور فقط برای استاندارد گرفتن نیست؛ بلکه بیمهنامه واقعیِ امنیت روانی و مالی مدیر ساختمان است.

حالا که دانستیم الزام قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور یک ضرورت قانونی است، سوال مهم این است: یک قرارداد خوب چه ویژگیهایی دارد؟ آیا هر شرکتی که پروانه داشته باشد، خدمات یکسانی ارائه میدهد؟ قطعاً خیر. یک قرارداد استاندارد (مانند آنچه در آسانسور لاین ارائه میشود) باید شامل سه رکن اصلی باشد:
متأسفانه تصور عموم از سرویس آسانسور، یک روغنکاری ساده ریلهاست. اما در قراردادهای حرفهای، تکنسین موظف است طبق یک «چکلیست فنی سرویس و نگهداری آسانسور» (Checklist) عمل کند که شامل بیش از ۵۰ آیتم حیاتی است. این موارد شامل:
یکی از کابوسهای مدیران ساختمان، خراب شدن آسانسور و پیدا نشدن قطعه یدکی است. در قراردادهای معمولی، سرویسکار فقط خرابی را اعلام میکند و پیدا کردن قطعه با مدیر است! اما در شرکت «آسانسور لاین، به واسطه نمایندگی رسمی لاین لیفت آلمان و فعالیت متمرکز در تأمین قطعات آسانسور، ما در قرارداد تضمین میدهیم که قطعات یدکی اصلی و باکیفیت را در سریعترین زمان ممکن فراهم کنیم. این یعنی آسانسور شما هفتهها خاموش نمیماند.
یک قرارداد استاندارد باید تکلیف بیمه را روشن کند. درست است که مدیر ساختمان باید بیمه آسانسور بخرد، اما شرکت سرویس و نگهداری آسانسور نیز باید دارای «بیمه مسئولیت مدنی در قبال اشخاص ثالث» باشد. این بند در قرارداد تضمین میکند که اگر حادثهای رخ داد و قصور از جانب تکنسین سرویسکار بود (مثلاً فراموش کردن بستن یک پیچ ایمنی)، شرکت سرویسدهنده خسارت را جبران میکند و باری بر دوش مدیر ساختمان نخواهد بود.
نکته تخصصی از شرکت آسانسور لاین:
«بسیاری از خرابیهای پرهزینه (مثل سوختن موتور یا درایو)، ناگهانی نیستند؛ بلکه علائم تدریجی دارند. سرویسکار باتجربه در بازدیدهای ماهانه با شنیدن صدای غیرعادی بلبرینگ یا دیدن لرزش خفیف کابین، قبل از وقوع فاجعه قطعه را تعمیر میکند. این یعنی رویکرد PM (نگهداری پیشگیرانه) به جای RM (تعمیر پس از خرابی) که هزینهها را تا ۷۰٪ کاهش میدهد.»
یک قرارداد استاندارد فقط یک کاغذ برای بازرسی نیست؛ بلکه شامل چکلیست دقیق فنی، تضمین تأمین قطعات اورجینال و پوششهای بیمهای لازم است. همکاری با شرکتهای معتبر مثل «شرکت آسانسور لاین»، خیال شما را از بابت پیشگیری از خرابیهای پرهزینه و تأمین قطعات کمیاب راحت میکند.

دریافت گواهی استاندارد، شبیه به یک آزمون سختگیرانه است. بازرسان استاندارد هیچگونه اغماضی در مورد ایمنی ندارند. در این مرحله، الزام قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور بیش از هر زمان دیگری حس میشود، زیرا بدون حضور یک تیم فنی مسلط، احتمال رد شدن آسانسور در بازرسی بسیار بالاست. تیم فنی «آسانسور لاین» در این فرآیند دو نقش کلیدی ایفا میکند:
بدترین اتفاق این است که بازرس بیاید و ایرادات پیشپاافتادهای مثل «تنظیم نبودن لول طبقات» یا «خرابی روشنایی چاه» را ببیند. این موارد باعث رد شدن آسانسور و تحمیل هزینه بازرسی مجدد میشود. ما در آسانسور لاین، قبل از اینکه نوبت بازرسی برسد، یک «پیشبازرسی داخلی» انجام میدهیم. تمام مواردی که بازرس چک میکند (تست پاراشوت، تست شستیها، وضعیت موتورخانه) توسط مهندسین ما بررسی و رفع عیب میشود. در واقع ما زمین را آماده میکنیم تا وقتی بازرس میآید، با یک سیستم بینقص روبرو شود.
شاید ندانید، اما طبق قانون، بازرس استاندارد حق ندارد به تنهایی وارد چاه آسانسور شود یا شخصاً تابلو فرمان را دستکاری کند. در روز بازرسی، حضور یک تکنسین مجاز و دارای صلاحیت از طرف شرکت نگهداری الزامی است. این تکنسین باید:
اگر شما قرارداد معتبر نداشته باشید، هیچ تکنسینی در روز بازرسی حاضر نخواهد شد و بازرس بلافاصله محل را ترک کرده و پرونده را «عدم همکاری» رد میکند. قرارداد با «آسانسور لاین» تضمین میکند که در روز موعود، تکنسین ما با تجهیزات کامل در کنار بازرس حضور دارد.
نکته تخصصی از شرکت آسانسور لاین:
هزینه بازرسی مجدد (در صورت رد شدن در بار اول) قابل توجه است و زمان گرفتن گواهی را تا ۲ ماه عقب میاندازد. هدف ما در شرکت آسانسور لاین، استراتژی "قبولی در اولین بازدید" است. آمارها نشان میدهد آسانسورهایی که تحت سرویس منظم ما هستند، در ۹۵٪ موارد در همان بازدید اول تاییدیه را دریافت میکنند.
قرارداد سرویس، تضمینکننده حضور یک متخصص در روز بازرسی است. بدون تکنسین، بازرسی انجام نمیشود و بدون «پیشبازرسی» توسط شرکت، احتمال رد شدن و پرداخت هزینههای اضافه بسیار زیاد است. همراهی تیم ما، مسیر پر پیچ و خم استاندارد را برای مدیران ساختمان هموار میکند.

در ادامه به پرتکرارترین سؤالات مدیران ساختمان درباره الزام قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور پاسخ میدهیم:
دریافت گواهی استاندارد ادواری، یک فرآیند اداری صرف نیست؛ بلکه تاییدیهای بر امنیت جان عزیزان شماست. همانطور که در این مقاله بررسی کردیم، الزام قرارداد سرویس و نگهداری آسانسور یک مانعتراشی قانونی نیست، بلکه تنها راه تضمین عملکرد صحیح دستگاه در طول سال است. قراردادهای صوری شاید امروز هزینههای شما را اندکی کاهش دهند، اما در روز حادثه، شما را در برابر قانون تنها میگذارند. شرکت آسانسور لاین، نه تنها تاییدیه استاندارد شما را تضمین میکند، بلکه با ارائه خدمات واقعی، آرامش را به ساختمان شما هدیه میدهد.
"اجازه ندهید انقضای استاندارد، ایمنی ساختمان را به خطر بیندازد. همین حالا برای بررسی وضعیت آسانسور و تنظیم قرارداد استاندارد مورد تایید سازمان بازرسی، با کارشناسان «آسانسور لاین»تماس بگیرید. ما از اولین بازدید تا صدور گواهی نهایی در کنار شما هستیم."
آسانسور هوشمند نسل جدید حملونقل عمودی است که با ترکیب فناوریهایی مثل هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و سیستمهای بدون لمس، زمان انتظار را کاهش داده، مصرف انرژی را بهینه میکند و تجربهای مدرن، ایمن و لوکس برای کاربران و ساختمانها رقم میزند.
شرکت آسانسور لاین اورهال آسانسور فرآیندی تخصصی برای بازسازی، تعمیر و تعویض قطعات فرسوده است که ایمنی، عملکرد و عمر مفید سیستم را بهطور چشمگیر افزایش میدهد.
راهنمای کامل انتخاب و خرید آسانسور مناسب برای برجهای مسکونی. بررسی ظرفیت، سرعت، برند، نکات ایمنی و طراحی داخلی. نصب و خدمات پس از فروش توسط شرکت آسانسور لاین.
نصب آسانسور طبق استانداردهای دقیق، تضمینکننده ایمنی، عملکرد روان و دوام طولانی دستگاه است و هزینههای نگهداری را کاهش میدهد.
همه چیز درباره سرویس و تعمیرات آسانسور: روشهای نگهداری، هزینهها، قوانین بیمه و قرارداد. راهی مطمئن برای افزایش ایمنی و کاهش هزینهها.